Üniversite Kuran Fakülte*
1970’li yıllar, tarıma dayalı bir ekonomiden hızla sanayi sektörü ağırlıklı bir ekonomik yapıya dönüşen Bursa’da, gelişen sanayi ve hizmetler sektörünün yetişmiş insan gücü ihtiyacını karşılamak için Güney Marmara Bölgesine hizmet verecek bir yüksek öğretim kurumu oluşturulması önerileri güç kazanmış ve çalışmaları başlamıştır. 1970 yılı Bursa’da bir Üniversite kurulmasına yönelik adımların atılmaya başladığı önemli bir yıl olmuştur.
30.01.1970 tarihli Millî Eğitim Bakanlığı onayı ile İstanbul Üniversitesine bağlı olarak Bursa Tıp Fakültesi açılmasına karar verilmiş ve 1970-71 eğitim öğretim yılında Bursa Tıp Fakültesi için İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim görmek üzere 50 öğrenci alınarak eğitime başlanmış ve Bursa Tıp Fakültesi, Bursa’da kurulacak üniversitenin çekirdeğini oluşturmuştur. Aynı yıl, Milli Eğitim Bakanlığı, Bursa Valiliği aracılığı ile Üniversite Kurma ve Yaşatma Derneği ile yapılan protokol ile Bursa’da Bursa İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi açılması da kararlaştırılmış ve Akademi, 16 Aralık 1971 yılında 450 öğrenci ile fiilen eğitime başlamıştır.
1750 sayılı Üniversiteler Kanununa göre bir üniversite kurulması için bünyesinde en az 2 fakültenin olması gereği, Tıp Fakültesinin kurulmasından sonra ikinci bir fakültenin kurulması çalışmaları hız kazanmıştır. Kurulacak olan ikinci fakültenin Türkiye’nin uzun dönemli kalkınma projeksiyonlarını içeren Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planında belirtilen ilkeler doğrultusunda sanayi ve hizmetler sektörünün ihtiyaç duyduğu nitelikli insan gücünü yetiştirecek alanda açılması gereğinden hareketle 1971 yılında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi, sosyal siyaset kürsüsü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Orhan Tuna ve o dönemde Devlet Planlama Teşkilatı Sosyal Planlama Dairesi Başkanı olan Prof. Dr. Nevzat Yalçıntaş “Bursa’da bir bölgesel nitelikli bir iktisat fakültesi kurulması çalışmalarının, Üçüncü Plan hedeflerine uygun olduğu için DPT tarafından olumlu karşılanacağını” belirterek İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesinin fakülte kuruluş çalışmaları için inisiyatif almasına öncülük yapmışlardır.
Nitekim, Bursa’da bir iktisat fakültesi kurulması ana fikrinin oluşması ile İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde kuruluş çalışmaları başlamıştır. Prof. Dr. Orhan Tuna, Prof. Dr. Sabri Ülgener ve Prof. Dr. Esat Çam’dan oluşan bir komisyon oluşturularak çalışmalara başlanmıştır. Komisyonun çalışmalarına daha sonra Prof. Dr. Ahmet Kılıçbay, Prof. Dr. Toker Dereli, Prof. Dr. Amiran Kurtkan, Prof. Dr. Mehmet Eröz ve Prof. Dr. Alpaslan Peker de katılmıştır. Komisyon çalışmaları ile Fakültenin yapısı, programları belirlenmiş ve hazırlanan rapor İktisat Fakültesi Fakülte Kurulunda kabul edilerek İstanbul Üniversitesi Senatosuna sunulmuştur. İstanbul Üniversitesi Senatosunun 1971 yılı, 118 sayılı toplantısında İktisat Fakültesi Fakülte Kurulu kararı kabul edilmiş ve Bursa’da “İktisadi ve Sosyal Bilimler Fakültesi” ismi ile bir Fakülte kurulması ile ilgili süreçlerin tamamlanması için Millî Eğitim Bakanlığı ve Devlet Planlama Teşkilatına başvurulmuştur. Ancak, 1971-1972 Eğitim-Öğretim yılında ilk öğrencilerini
* Hazırlayan Prof. Dr. Yusuf Alper (Eylül 2021)
alarak eğitime başlaması planlanan Fakülte’nin öğrenci alımı gerçekleşmemiş ve açılış gerçekleştirilememiştir.
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde Bursa Üniversitesine temel teşkil eden Tıp Fakültesinin fiilen eğitime başlaması İktisat Fakültesinde ikinci fakültenin kurulması çalışmalarına tekrar hız vermiştir. Nitekim, 3.7.1973 tarihli İktisat Fakültesi Profesörler kurulunda konu tekrar ele alınmış ve Dekan Prof. Dr. Esat Çam’ın başkanlığında Prof. Dr. Orhan Tuna, Prof. Dr. Memduh Yaşa ve Prof. Dr. Sabri Ülgener’den oluşan yeni bir komisyon kurulmuştur. Bu sürece Bursa Valiliği ve Bursa Üniversite Kurma Derneği de katılınca, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesine bağlı olarak Milli Eğitim Bakanlığının 4.4.1974 tarihli onayı ile İktisadi ve Sosyal Bilimler Fakültesinin (İSBF) Kurulması kesinleşmiştir.
Fakülte 1974-1975 öğretim yılında 208 öğrenci kabulü ile İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi desteğinde öğretime başlanmıştır. İktisadi ve Sosyal Bilimler Fakültesinin kurulması ve eğitimi başlaması ile Bursa Üniversitesinin kuruluş çalışmalarında sona gelinmiştir. 11 Nisan 1975 tarih ve 15205 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 1873 sayılı, “Dört Üniversite Kurulması Hakkında Kanun” hükümlerine göre 1750 Sayılı Üniversiteler Kanununa göre Elazığ’da Fırat Üniversitesi, Samsun’da 19 Mayıs Üniversitesi, Bursa’da; Bursa Üniversitesi ve Konya’da Selçuk Üniversitesi kurulması kesinleşmiştir. İstanbul Üniversitesi Bünyesindeki Bursa Tıp Fakültesi Bursa Üniversitesine bağlanırken (madde.2), Kanunun 3’üncü maddesi ile Bursa Üniversitesinin kurucu ikinci fakültesi de İktisadi ve Sosyal Bilimler Fakültesi olmuştur.
1750 sayılı Üniversiteler Kanununun 46 ve 40’ıncı maddeleri gereğince, İstanbul Üniversitesi öğretim üyeleri için yapılan görevlendirmelerle oluşturulan Bursa Üniversitesi, İktisadi ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Fakülte Kurulu’nun 29.5.1975 tarihli oturumunda Prof. Dr. Ali Özgüven (kurucu) Dekan, Prof. Dr. Nusret Ekin ve Prof. Dr. Erdoğan Alkin Fakülte Senatörü olarak seçilmişlerdir. İlk Fakülte Yönetim Kurulu üyeliklerine Dekan Prof. Dr. Ali Özgüven’in yanı sıra, Prof. Dr. Esat Çam, Prof. Dr. Orhan Tuna, Prof. Dr. Nusret Ekin, Prof. Dr. Erdoğan Alkin, Doç. Dr. Nazif Kuyucuklu ve Doç. Dr. Erol Manisalı Seçilmiştir.
Prof. Dr. Ali Özgüven
İktisadi ve Sosyal Bilimler Fakültesi
Kurucu Dekanı